تبلیغات
تازه های حسابداری و اخبار پیام نوری - هزینه‌یابی جذبی و متغیر :
 
 
پیغام مدیر :
با سلام خدمت شما بازدیدكننده گرامی ، خوش آمدید به سایت من . لطفا برای هرچه بهتر شدن مطالب این وب سایت ، ما را از نظرات و پیشنهادات خود آگاه سازید و به ما را در بهتر شدن كیفیت مطالب یاری کنید.
 
 
هزینه‌یابی جذبی و متغیر :
نوشته شده در جمعه 6 اردیبهشت 1392
ساعت : 10:15 ب.ظ
نویسنده : رضا بالایی ثمرین
هزینه‌یابی جذبی: 

 در روش هزینه‌یابی جذبی كه هزینه‌یابی كامل یا توافقی نیز نامیده می‌شود كلیه هزینه‌های تولید بدون توجه به ثابت یا متغیر بودن آنها، در بهای تمام شده محصول منظور می‌شوند. بعبارت دیگر در این روش بهای تمام شده محصول متشكل از هزینه‌های مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار ساخت(اعم از ثابت و متغیر) است. در این روش هزینه‌های عمومی و اداری و فروش بعنوان هزینه دوره در صورت سود و زیان منظور می‌گردد.....

ادامه متن در ادامه مطلب...

در روش هزینه‌یابی جذبی، سربار ثابت ساخت براساس واحدهای تولید، ابتدا جذب محصولات تولید شده می‌شود و پس از فروش آنها در بهای تمام شده كالای فروش رفته منظور می‌گردد، لذا محصولاتی كه فروش نرفته‌اند(موجودی كالای در جریان ساخت و كالای ساخته شده پایان دوره) مقداری از سربار ثابت تحقق یافته دوره جاری را به دوره آتی منتقل می نماید.

روش هزینه‌یابی جذبی برای گزارشگری مالی یك روش پذیرفته شده محسوب می شود ولی در حسابداری مدیریت مقبولیت چندانی نیافته است، زیرا اطلاعات تهیه شده براساس این روش برای تصمیم گیری‌‌های مدیریت، اغلب منجر به اتخاذ تصمیماتی می‌شود كه اقتصادی نیست.

ندارد را می پذیرند(هزینه ‌یابی جذبی)

در این روش، سود و زیان و بهای تمام شده كالای فروش رفته تابعی از حجم تولید و فروش است.

هزینه‌یابی مستقیم: در روش هزینه یابی مستقیم كه هزینه‌یابی متغیر نیز نامیده می‌شود تنها آن گروه از هزینه‌های ساخت به محصولات منظور می‌گردد كه مستقیماً با حجم فعالیت تغییر می‌كنند یعنی با افزایش تولید، افزایش و با كاهش تولید، كاهش می‌یابند. از میان هزینه‌های ساخت تنها هزینه‌های متغیر این ویژگی را دارا می‌باشند.

 بعبارت دیگر در این روش بهای تمام شده محصول متشكل از هزینه‌های مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار متغیر ساخت است.

در این روش، برخلاف هزینه‌یابی جذبی، تاكید زیاد بر تفكیك هزینه‌ها به ثابت و متغیر می‌شود، لذا در این روش، هزینه‌های ثابت و متغیر باید در حساب‌های جداگانه ثبت شوند. بدین منظور دو حساب كنترل سربار ساخت و دو حساب سربار جذب شده، یكی برای سربار ثابت و دیگری برای سربار متغیر، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

طرفداران این روش معتقدند كه تفكیك هزینه‌ها به ثابت و متغیر و نحوه برخورد حسابداری با هر یك طبق این روش، هم درك سود و زیان را آسان می‌كند و هم تخصیص هزینه‌ها به موجودی‌ها را تسهیل می نماید.

در این روش هزینه‌های سربار ثابت ساخت كلاً بعنوان هزینه دوره تلقی شده و هزینه‌های عمومی و اداری و فروش نیز همانند روش هزینه یابی جذبی بعنوان هزینه دوره در نظر گرفته می‌شوند.

هم‌چنین طرفداران این روش معتقدند كه هزینه‌های سربار ثابت ساخت هیچ ارتباطی با تولید محصولات ندارند و اصولاً هزینه‌های ناشی از تولید نمی‌باشند، چرا كه اگر تولیدی هم صورت نگیرد وجود خواهند داشت. بعبارت دیگر سربار ثابت ساخت پیش‌نیاز تولید است، لذا نباید بعنوان بخشی از بهای تمام شده محصول تلقی شود.

این روش، به‌دلیل حذف سربار ثابت ساخت از بهای تمام شده موجودی‌ها و نقض اصل بهای تمام شده و به تبع آن اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدها، برای گزارشگران مالی روش پذیرفته شده‌ای نیست ولی در حسابداری مدیریت  جایگاه بسیار مهم و موثری دارد.

 به‌طور خلاصه، تفاوت روش هزینه‌یابی جذبی با هزینه‌یابی مستقیم، در نحوه رفتار با اقلام ثابت بهای تمام شده ساخت(تولیدی) است. در روش هزینه‌یابی جذبی، این اقلام نیز بخشی از بهای تمام شده محصولات را تشكیل می‌دهند و در روش هزینه‌یابی مستقیم، كلیه این اقلام به‌عنوان هزینه دوره تلقی می‌شوند.

تفاوت هزینه‌یابی جذبی و مستقیم را می‌توان از طریق مقایسه گزارش‌های سود و زیانی كه با استفاده از اطلاعات یكسان و با بكار بردن هر یك از این روش‌ها تهیه شده است، به‌خوبی مشاهده نمود.

فرض كنید اطلاعات زیر از دفاتر شركت تولیدی A استخراج شده است:

       اقلام بهای تمام شده برای (هر واحد)

موجودی اول دوره                               _                                  مواد مستقیم                 2,000 ریال

تعداد تولید                              10,000 عدد                           كار مستقیم                   1,000 ریال

تعداد فروش                            9,000 عدد                              سربار كارخانه              300  ریال

موجودی آخر دوره                  1,000 عدد                              جمع                             3,300 ریال

 

سربار ثابت كارخانه     6,000,000 ریال

هزینه‌های فروش         15,000,000 ریال                  هزینه‌های متغیر فروش هر عدد 200 ریال

هزینه‌های اداری          12,000,000 ریال

جمع                             33,000,000 ریال                  قیمت فروش هر عدد 8,000 ریال

 

تهیه گزارش سود و زیان با استفاده از روش هزینه‌یابی مستقیم

گزارش سود و زیان شركتA با استفاده از روش هزینه‌یابی مستقیم در شكل زیر نشان داده شده است. توجه كنید كه كلیه اقلام ثابت بهای تمام شده ساخت، به‌عنوان هزینه دوره تلقی شده و به محصول سرشكن نگردیده است. سربار ثابت كارخانه به همراه هزینه‌های اداری و فروش به‌عنوان هزینه دوره به سود و زیان منظور شده است.

در این روش بهای تمام شده از اقلام زیر تشكیل شده است:

 

مواد مستقیم                                         ++

كار مستقیم                                           ++

سربار متغیر كارخانه                            ++

بهای تمام شده محصول                                    ++

 

شركت تولیدی A سود و زیان برای سال مالی 13x1                        (ارقام به هزار ریال)

فروش(9,000 واحد هر یك 8,000 ریال)                                                      72,000

بهای تمام شده كالای فروش رفته:  

اقلام متغیر بهای تمام شده ساخت

(10,000 واحد هر یك 3,300 ریال)                          33,000

كسر می‌شود موجودی

(1,000 عدد هر یك 3,300 ریال)                              3,300                         29,700

حاشیه ساخت                                                                                                   42,300

هزینه‌های متغیر فروش

(9,000 عدد هر یك 200 ریال)                                                                      1,800

CM (حاشیه كمك به سود)                                                                              40,500

 

 

هزینه‌های دوره:

سربار كارخانه                                                  6,000

هزینه‌های فروش                                             15,000

هزینه‌های اداری                                              12,000                       33,000

سود خالص                                                                                           7,500

شكل 1-گزارش سود وزیان به روش هزینه‌یابی مستقیم

تهیه گزارش سود و زیان با استفاده از روش هزینه‌یابی جذبی

شكل شماره 2 نشان دهنده گزارش سود و زیانی است كه با روش هزینه‌یابی جذبی تهیه شده است. توجه كنید كه اقلام ثابت بهای تمام شده ساخت به‌عنوان بخشی از بهای تمام شده محصول منظور شده و قسمتی دیگر از آن به موجودی كالای آخر دوره سرشكن گردیده است. در روش هزینه‌یابی جذبی، اقلام بهای تمام شده‌ای كه به موجودی‌ها تخصیص می‌‌یابند عبارتنداز كلیه اقلام بهای تمام شده ساخت اعم از ثابت و متغیر. هزینه‌های غیر تولیدی( هزینه‌های عملیاتی) مانند هزینه‌های اداری و فروش به‌عنوان هزینه‌های دوره به سود و زیان منظور می‌گردند.

در روش هزینه‌یابی جذبی بهای تمام شده محصول از اقلام زیر تشكیل یافته است:

مواد مستقیم                                         ++

كار مستقیم                                           ++

سربار متغیر كارخانه                            ++

سربار ثابت كارخانه                             ++

بهای تمام شده محصول                        ++

 

            شركتA-  گزارش سود و زیان برای سال مالی13x1                         (ارقام به هزار ریال)

فروش(9,000 واحد هر یك 8,000 ریال)                                                      72,000

بهای تمام شده كالای فروش رفته:

اقلام متغیر بهای تمام شده تولیدی

(10,000 واحد هر یك  3,300  ریال)                                    33,000

اقلام ثابت سربار كارخانه                                             6,000

جمع اقلام بهای تمام شده ساخت                                 39,000

كسر می‌شود موجودی كالا

(1,000 واحد هر یك 3,900ریال)                              3,900                         35,100

سود ناویژه                                                                                                      36,900

هزینه‌های عملیاتی:

هزینه فروش 15,000,000 ریاتل ثابت به

اضافه 9,000 واحد هر یك 200 ریال)                                   16,800

هزینه اداری                                                                 12,000                       28,800

سود خالص                                                                                                       8,100

v    شكل 2-گزارش سود و زیان به رو ش هزینه‌یابی جذبی

 

در ادامه مقایسه هزینه‌یابی جذبی به هزینه‌یابی مستقیم به دو نكته زیر باید توجه شود:

1-   اثرات دو روش هزینه‌یابی بر سود و زیان

الف- در حالتی كه تولید طی سال بیش از فروش طی سال باشد، روش جذبی منجر به سود بیشتری برای شركت می‌شود.

ب-  در حالتی كه فروش طی سال بر تولید طی سال فزونی داشته باشد، روش مستقیم سود  بیشتری را گزارش می‌كند.

پ-  زمانی كه حجم تولید و فروش مساوی باشد، سود و زیان برای شركت در هر دو حالت مساوی خواهد بود.

2-    تطبیق سود حاصل از اعمال روش‌های جذبی و مستقیم

الف- تفاوت سود گزارش شده در دو روش را می‌توان به شرح زیر نشان داد:

نرخ سربار ثابت كارخانه×تغییر در موجودی كالا = تفاوت در سود گزارش شده

ب- فرمول فوق زمانی درست است كه نرخ سربار ثابت كارخانه در طی دوره‌ها تغییر نكند.

برای تایید موارد الف و ب فوق به محاسبات زیر توجه كنید:

همانطور كه قبلاً مشاهده شد، سود شركت A در روش هزینه‌یابی جذبی معادل  81,000,000 ریال و در روش هزینه‌یابی مستقیم معادل 7,500,000 ریال بود. این اختلاف سود(600,000 ریال) را می‌توان با استفاده از فرمول ذكر شده در بند الف به‌صورت زیر نشان داد:

           نرخ سربار ثابت كارخانه×تغییر در موجودی كالا = تفاوت در سود گزارش شده

                                                                        600×1,000=600,000

600 ریال نرخ سربار ثابت كارخانه از تقسیم جمع اقلام ثابت سربار كارخانه (6,000,000  ریال) بر تعداد كل تولید(10,000 عدد) به‌دست آمده است.

 

استفاده مدیریت از روش هزینه‌یابی مستقیم

روش هزینه‌یابی مستقیم در حال حاضر فقط به عنوان یك روش داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش با بكارگیری مفهوم حاشیه كمك به سود، عمدتاً بر گرایش‌ها و رفتار اقلام بهای تمام شده تاكید دارد. استفاده مدیریتی از این روش شامل موارد زیر است:

1-   تجزیه و تحلیل اقلام مربوط به بهای تمام شده

2-   تجزیه و تحلیلهای CVP و نقطه سربه‌سر

3-   تصمیم‌گیری‌های كوتاه مدت

به هر حال، هزینه‌یابی مستقیم، جهت گزارشگری خارجی و از نظر قانون مالیات‌ها، روشی پذیرفته شده نیست. شركت‌هایی كه از این روش برای گزارشگری داخلی استفاده می‌كنند، باید برای تهیه گزارش‌های خارجی خود آن را به روش هزینه‌یابی جذبی تبدیل نمایند.  

 

یك مثال از AC-DC

فرض كنید هزینه‌های ثابت عادی 600,000 و تولید 60,000 واحد باشد(حجم تولید برابر حجم فروش است هزینه متغیر تولید هر واحد A برابر  5 یورو و قیمت فروش 21 یورو است.

هزینه ثابت هر واحد                10=60,000 ÷ 600,000

هزینه ثابت هر واحد + هزینه متغیر هر واحد= بهای تمام شده هر واحد

كه از آن نتیجه می ‌شود كه بهای تمام شده هر واحد برابر 15 یورو است

                                    بهای تمام شده – قیمت فروش =سود حاشیه‌ای

كه از آن نتیجه می‌شود سود حاشیه ای هر واحد برابر 6 یورو برای هر واحد A است و 60,000 واحد تولید سود حاشیه‌ای سالانه 360,000 یورو را خواهد داد(360,000=60,000×6).

مطابق با محاسبات AC سود سالیانه بودجه‌بندی شده برابر 360,000 یورو است، هم‌چنین محاسبات DC به همین مقدار منجر خواهد شد. در بودجه سالیانهAC و DC این دو مقدار باهم فرقی ندارند اما بودجه‌های 6 ماهه AC در مقابل DC باهم اختلاف پیدا می‌كنند.

            فروش                                                 60,000    ×   21        1,260,000

            هزینه‌های متغیر                       60,000  ×    5                        300,000-

                                                                                                960,000


 



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر